TRAO CHO NHAU

ELI và những người bạn

HỌC VIỆN EURASIA VỚI KHOÁ HỌC GIAO TIẾP THẤU CẢM 

Tháng 04-05/2018 tại TP. HCM

"Trong vũng bùn của các phán xét, có một đoá sen của những nhu cầu tốt đẹp".

Từ ngày 30/04 đến ngày 02/05/2018, hai khoá học Giao tiếp phi bạo lực đã được tổ chức ở thành phố Hồ Chí Minh. Hai khóa học đã diễn ra thành công nhờ vào sự hợp tác tốt đẹp giữa Học viện Eurasia (ELI), Hồn Việt,  LIFE Psychology và Authentic Live&Learn.

Hai khoá học đã gieo sự thực tập Giao tiếp phi bạo lực cho gần 100 học viên tham gia đang làm việc trong kinh doanh và các tổ chức phi chính phủ. Arnaud Durand, giảng viên của khoá học đến từ Thuỵ Sỹ, là nhà đào tạo về Giáo dục cảm xúc-xã hội của học viện EURASIA (ELI). Thầy đã có nhiều năm thực hành Giao tiếp phi bạo lực và đã dạy nhiều khoá học theo phương pháp này trên khắp thế giới.

Giao tiếp phi bạo lực (GTPBL) là sự tiếp cận với cách sống mở lòng, được phát triển bởi Marshall Rosenberge vào những năm 1960. GTPBL được hình thành dựa trên giả định rằng mọi hình thức bạo lực trong giao tiếp, dù là trong lời nói hay ngôn ngữ cơ thể, nên được thay thế bằng sự thấu cảm. Phương pháp này giúp ta ghi nhận rằng tất cả chúng ta đều có chung nền tảng sống như nhau - đó là những nhu cầu tình cảm cơ bản của con người. Từ đó, chúng ta có thể mở rộng hành động của mình, tiến tới cách giao tiếp và kết nối thấu hiểu hơn, chân thực hơn.

Cộng đồng GTPBL hoạt động trên hơn 65 nước trên toàn cầu, tuy vậy GTPBL chưa được giới thiệu rộng rãi ở Việt Nam. Vì vậy, mục đích của khoá học này là cung cấp cho họ người Việt Nam những nền tảng cơ bản của kiến thức và thực hành GTPBL trong một môi trường an toàn và có tính kết nối cao. Khoá học được hi vọng sẽ khơi mở tâm trí và trái tim học viên, giúp họ có những nỗ lực khởi đầu cho việc áp dụng GTPBL trong cuộc sống hàng ngày.

Cảm xúc và nhu cầu là phần thiết yếu của cuộc sống

Trong sự nhộn nhịp và hối hả của thành phố Hồ Chí Minh, như mọi buổi sáng thường lệ, các học viên đã bị kẹt xe trên đường tới khoá học. Đến nơi, nhiều người đã chia sẻ trong hoạt động Vòng tròn cảm xúc rằng tâm trí của họ vẫn đang xoay vòng sau sự gấp gáp, ồn ào và ngột ngạt.

Để giúp học viên tìm lại sự bình yên nội tâm, khoá học ngay lập tức bắt đầu bằng bài thực hành đầu tiên: "hãy tưởng tượng một khoảnh khắc hạnh phúc của buổi sáng hôm nay, chia sẻ cảm xúc của bạn trong thời điểm đó và tìm ra những nhu cầu ẩn sau những cảm xúc đó". Học viên được khuyến khích quan sát giây phút đó mà không cần đánh giá gì cả, và thể hiện cảm xúc của mình một cách trung thực và thực hành lắng nghe sâu người bạn cùng nhóm với mình.

Bài thực hành này đã khơi dậy tâm trạng học tập tích cực và gợi lên cảm giác an toàn trong giao tiếp cho những người tham gia. “Đã lâu rồi tôi mới chú ý đến những gì làm mình hạnh phúc, đó là lý do tại sao bài thực hành Suy nghĩ về một khoảnh khắc hạnh phúc lại khiến tôi cảm động nhất”, một học viên nhận xét.

Trong bài tập này, bằng cách khám phá nhu cầu của bản thân sau khi gọi tên được cảm xúc của mình, các học viên bắt đầu nhận thức được rằng cảm xúc và nhu cầu là một phần thiết yếu của cuộc sống hàng ngày.

Đó cũng là lúc các học viên bắt đầu cuộc hành trình thực hành GTPBL. Qua việc thực hiện một số bước đầu tiên trong quy trình GTPBL, họ đã liên hệ được ba trong bốn thành phần/yếu tố của GTPBL:

 (1) Quan sát: những sự việc (những gì ta đang thấy, nghe, hoặc sờ vào) khác với sự diễn giải của chúng ta

(2) Cảm xúc: cảm xúc hoặc cảm giác phản ánh được rằng liệu nhu cầu của chúng ta đã được đáp ứng hay chưa

(3) Nhu cầu: nhu cầu phổ quát của con người ẩn sau những cảm xúc và phán xét

(4) Yêu cầu: yêu cầu các hành động cụ thể, không nhầm lẫn với sự đòi hỏi

Mọi việc chúng ta làm là để đáp ứng các nhu cầu

Trong suốt khoá học, các học viên được yêu cầu làm các bài tập thực hành khác nhau theo nhóm ba người. Họ sẽ thay phiên nhau đóng vai người nói, người nghe và người quan sát. Việc đổi vai như vậy đã giúp những người tham gia nhận ra tầm quan trọng của mỗi vai trò và cách mà họ tác động đến chất lượng của cuộc giao tiếp.

“Làm việc trong nhóm nhỏ giúp tôi cảm thấy an toàn. Tôi rất biết ơn sự sẵn lòng của tất cả các thành viên đã lắng nghe tôi và khiến tôi cảm thấy được hiện diện ”, một người tham gia chia sẻ.

Trong một số bài thực hành, đã có sự chia sẻ cảm xúc rất sâu sắc giữa các thành viên trong nhóm. Điều này hiếm khi xảy ra giữa những người bạn mới, nhưng chính nhờ sự cam kết giữ thái độ không phán xét và lắng nghe sâu đối với những học viên khác mà điều đó đã xảy ra.

Bày tỏ cảm xúc là "cánh cửa đầu tiên dẫn đến việc khám phá các nhu cầu", thầy Arnaud nói. Cánh cửa thứ hai là sự phán xét mà ở đó, ta lắng nghe những phán xét của chúng ta về chính bản thân và về những người khác. 

Do đó, vào ngày thứ hai của khoá học, các học viên được yêu cầu suy ngẫm và nói về cả những cảm xúc và phán xét. Một trong những bài tập được đưa ra là chia sẻ về một tình huống không vui mà chưa được giải quyết - để quan sát nó (một cách khách quan) từ bên ngoài, nói về những cảm xúc và phán xét của họ đối với bản thân và người khác, rồi tìm kiếm những nhu cầu ẩn sau chúng; sau đó, nhìn lại những cảm xúc của mình, liệu chúng có thay đổi sau khi chúng ta nói ra được nhu cầu của mình hay không.

“Nhìn vào những phán xét, tôi không thích bản thân mình và người khác. Nhìn vào những nhu cầu đằng sau những phán xét đó, tôi đồng cảm với bản thân và những người khác ”, một học viên nhận xét sau bài tập trên.

"Hành động tiết lộ nhu cầu của mọi người, vì vậy chúng ta không nên dựa trên các hành động để giải quyết vấn đề mà nên nhìn vào nhu cầu của họ", một người tham gia khác chia sẻ.

Cuối cùng, giảng viên Arnaud kết thúc bài tập này bằng một câu nói hay:

"Trong vũng bùn của các phán xét, có một đoá sen của những nhu cầu tốt đẹp".

Đưa ra những yêu cầu cụ thể là một điều thách thức

Vũ điệu GTPBL là bài thực hành yêu thích nhất của các học viên. Đây là bài tập cuối cùng và đòi hỏi họ phải tích hợp tất cả các kiến ​​thức và các phần mà họ đã học được trong khoá học. Điều khó khăn là làm thế nào để đưa ra các yêu cầu đúng đắn để giải quyết một tình huống. Và để đưa ra những yêu cầu đúng đắn, “bạn thực sự cần phải đào sâu vào những nhu cầu cốt lõi của mình”, thầy Arnaud nói.

Trên phần sàn nhà của mỗi nhóm, năm lĩnh vực (Quan sát, Cảm xúc, Phán xét, Nhu cầu và Yêu cầu) được đặt theo thứ tự của quy trình GTPBL. Giống như các bài thực hành khác, trong khi một thành viên đang giải quyết vấn đề của mình, những người khác trong nhóm sẽ đóng vai Người nghe và Người quan sát. Những người tham gia sẽ bước chân vào khu vực mà họ đang cố gắng giải quyết vấn đề ở bước đó, sau đó chuyển sang khu vực tiếp theo sau khi thực hiện xong bước trước đó.

"Tôi đã rất ngạc nhiên khi ở trên sàn, nhảy các bước trong GTPBL của mình, tôi không thể di chuyển đến khu vực Yêu cầu vì tôi không thể hoàn thành việc xác định nhu cầu cốt lõi của mình", một người tham gia nhận xét.

“Việc đưa ra Yêu cầu là một phần thực sự khó khăn. Tôi không nghĩ là mình đã làm điều đó tốt như tôi mong đợi. Tôi hy vọng lần tới chúng ta sẽ có nhiều thời gian hơn để học cách đưa ra một yêu cầu mà cân bằng được nhu cầu của bản thân và nhu cầu của người khác ”, một người khác chia sẻ.

Tình trạng này đã được nhiều học viên khác cùng chia sẻ. Đây là lúc Người nghe sẽ bước vào và giúp đỡ bằng cách diễn đạt lại lời của người nói và đưa ra những gợi ý về cảm xúc và nhu cầu để người nói có thể hiểu sâu hơn về những gì còn trong họ.

Từ đó, giảng viên Arnaud nhấn mạnh rằng trong khi việc xác định các yêu cầu cụ thể đôi khi rất phức tạp, "làm việc với những người khác có thể giúp chúng ta tìm ra nhu cầu nhanh hơn".

Sự hợp tác tuyệt vời làm nên những khoá học tuyệt vời

Sự thành công của hai khoá học GTPBL này là kết quả của sự hợp tác nhịp nhàng và trọn vẹn của Học viện Eurasia (ELI), Hồn Việt, LIFE Psychology và Authentic Live & Learn. Mỗi tổ chức chịu trách nhiệm về các mảng khác nhau của khoá học và họ đã hoàn thành công việc tuyệt vời.

Arnaud Durand, giảng viên ELI đã mang đến cho khoá học những nội dung lý thuyết và điều phối thực hành thiết thực và hấp dẫn. Thầy đã dẫn dắt khoá học đầy lôi cuốn, chủ yếu nhờ vào cách thầy truyền tải kiến ​​thức về GTPBL bằng phương pháp sinh động, và cách mà thầy chăm sóc học viên và tình nguyện viên đầy nhân ái. Những người tham gia cũng rất ấn tượng với phần Hỏi & Đáp, khi thầy làm sáng tỏ, nắm bắt và diễn giải các mối quan tâm và câu hỏi của học viên bằng sự kiên nhẫn, tập trung và những khả năng chuyên môn.

LIFE Psychology và Authentic Live&Learn đã nỗ lực hết sức để thúc đẩy các khoá học đến đúng đối tượng mục tiêu trong lĩnh vực Kinh doanh và Tổ chức phi chính phủ - những người có nhu cầu cao trong việc tìm các phương pháp giao tiếp phù hợp với nhiều nhóm đối tượng khác nhau trong những tình huống phức hợp.

Hồn Việt đã tổ chức khoá học trong một căn phòng rộng rãi tiện lợi, các bữa ăn ngon và tiệc trà cũng như quản lý cơ sở hoàn hảo, với hai phiên dịch viên tuyệt vời, Huỳnh Nguyễn & Nhật Nguyễn. Hai bạn đã đảm nhận trọn vẹn phần dịch tiếng Việt và linh hoạt tham gia điều phối hoạt động với giảng viên khi cần thiết.

100% số người tham gia cho biết trong phiếu phản hồi rằng họ sẽ giới thiệu khoá này cho bạn bè và các thành viên trong gia đình của họ.

Tiến về phía trước

Hầu hết những người tham gia rất quan tâm đến việc duy trì thực hành GTPBL trong cuộc sống hàng ngày của họ và tham gia vào các khoá học GTPBL nâng cao hơn trong tương lai.

"Tôi muốn tham dự khóa học khác để tìm hiểu thêm về GTPBL, tập trung hơn vào các kỹ năng và phương pháp để áp dụng GTPBL với vai trò của một nhà thực hành tâm lý học", một người tham gia nói.

“Tôi muốn thực hành GTPBL thường xuyên và trở thành một huấn luyện viên GTPBL để GTPBL có thể được chia sẻ rộng rãi hơn và mang lại lợi ích cho cộng đồng”, một học viên khác chia sẻ.

Sau khoá học, một nhóm thực hành GTPBL đã được tạo ra trên Facebook và đang hoạt động rất tích cực. Họ sẽ gặp nhau mỗi tháng để cùng thực hành GTPBL.

100% số người tham gia cho biết trong phiếu phản hồi rằng họ sẽ giới thiệu khoá này cho bạn bè và các thành viên trong gia đình của họ.