Chỉ số Hạnh Phúc trong Giáo Dục và Kinh Doanh

ELI và những người bạn, Bảo tàng văn hoá Mường, Hoà Bình 2018

TỔNG HẠNH PHÚC QUỐC GIA (GNH) TRONG GIÁO DỤC VÀ KINH DOANH

Hòa Bình, tháng 3/2018

Áp dụng chỉ số Tổng hạnh phúc quốc gia trong Giáo dục và Kinh doanh: từ chuyển hoá cá nhân đến thay đổi tích cực trong tổ chức

Hạnh phúc là một chủ đề hấp dẫn trong thập kỷ vừa qua. Bhutan, được biết đến là một trong những quốc gia hạnh phúc nhất trên thế giới, đã đo lường sự phát triển của đất nước dựa trên Chỉ số Tổng hạnh phúc quốc gia. Theo đó, sự đo lường về mặt tài chính không quan trọng bằng sự đo lường hạnh phúc toàn diện và sự an lạc chung của quốc gia.

Khoá học về “Tổng hạnh phúc quốc gia (GNH): Nhận thức mới về sự phát triển trong Giáo dục và Kinh doanh” đã diễn ra từ ngày 24/02 đến ngày 27/02/2018 tại Bảo tàng không gian văn hóa Mường, tỉnh Hòa Bình, Việt Nam. Trong 3 ngày của khoá học, 3 chủ đề chính đã được thảo luận:

1. Giới thiệu ngắn gọn về khung chương trình GNH

2. Cách áp dụng GNH để phản ánh và chiêm nghiệm dưới góc độ cá nhân

3. Cách áp dụng GNH ở cấp độ tổ chức

Khoá học do TS. Hà Vĩnh Thọ, Chủ tịch Hiệp hội Eurasia, Nguyên giám đốc Chương trình GNH Bhutan dẫn dắt, do Học viện Eurasia (ELI) tổ chức với sự hỗ trợ hậu cần của nhóm TOHE.

Tìm hiểu về Tổng hạnh phúc quốc gia

Tất cả mọi người đều mong muốn được hạnh phúc, và như nhà triết học Aristoteles đã nói: "Hạnh phúc là ý nghĩa và mục đích của cuộc sống, là mục tiêu và đích đến cuối cùng của sự tồn tại của con người".

Từ châm ngôn của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam: “Độc lập, Tự do, Hạnh phúc”, TS. Thọ bổ sung rằng “Trước tiên chúng ta phải hiểu được sự đau khổ và nguyên nhân của đau khổ” thì mới thực sự có hạnh phúc.

 TS. Thọ gợi ý rằng sở dĩ có khổ đau là khi chúng ta trở nên chia rẽ với bản chất thực của mình, với những người khác và với thiên nhiên, hay còn được gọi lần lượt là sự chia cắt về tinh thần, chia cắt xã hội và chia cắt với môi trường sinh thái.

 Nỗi khổ đau này được coi là những thách thức của thời đại chúng ta, dẫn đến sự ra đời của khung chương trình Tổng hạnh phúc quốc gia. Nó bao gồm 4 trụ cột, được xem như là liều thuốc cho những căn bệnh của thời đại, gồm có: bảo tồn môi trường sinh thái, bảo tồn và phát huy văn hóa, quản trị tốt và tăng trưởng kinh tế công bằng và bền vững. Chúng tạo nên cấu trúc chính của mô hình GNH.

 Những trụ cột này đã được mở rộng thành 9 lĩnh vực, được xem là các chỉ số khung đánh giá hạnh phúc như mức sống, sức khoẻ tâm lý, giáo dục, quản lý thời gian, sức khỏe, bảo tồn và phục hồi sinh thái, bảo tồn và phát huy văn hóa, sức sống cộng đồng và quản trị tốt. 9 lĩnh vực này có trọng số như nhau và có cùng mức độ quan trọng để ước tính sự hài lòng của công dân.

Ngày nay bên nhau

Vững chãi trong thực tập chú tâm và lắng nghe sâu

Trong khoá học, các học viên được khuyến khích giữ sự thực tập chú tâm để hiểu trọn vẹn kiến thức và sự thực hành các kỹ năng hạnh phúc.

Do đó, thực tập chú tâm là nền tảng của mọi hoạt động suốt khoá học. Mỗi ngày, khoá học đều bắt đầu bằng sự thực tập ngồi yên và đi bộ với thiên nhiên. Những người tham gia cùng tập trung buổi sáng sớm ở nhà truyền thống Mường và được hướng dẫn cách ngồi yên. Sau đó, mọi người cùng thực tập đi trong sự bình an được bao bọc bởi một không gian đậm chất văn hoá của cộng đồng dân tộc Mường. Với mỗi bước đi, mỗi người được mời thực tập có mặt trong giây phút hiện tại một cách trọn vẹn, kết nối với mẹ Thiên nhiên và cứ tiếp tục bước đi như một dòng sông.

Bên cạnh đó, nhóm ELI cũng hướng dẫn thực hành lắng nghe sâu, nhấn mạnh đây là kĩ năng quan trọng đối với người học trong việc rèn luyện các kỹ năng hạnh phúc và làm việc với người khác. Trong khoá học, chúng tôi đã nói về cách lắng nghe thực sự, nơi mà người nghe cần kết hợp lắng nghe với một tâm trí, trái tim và ý chí rộng mở.

Chạm đến Hạnh phúc cá nhân

Một số bài tập đã được đưa ra để giúp học viên thực hành GNH và từ đó chiêm nghiệm, soi chiếu bản thân mình. Một trong số đó là bài tập đánh giá hạnh phúc cá nhân bằng 9 chỉ số của GNH. Từ đó, mỗi người tham gia có một sơ đồ hình mạng nhện được tạo ra bởi các điểm số (từ 1 đến 10) cho mỗi chỉ số.

Một số người bạn của chúng tôi ngạc nhiên với sơ đồ của họ. Người sáng lập một công ty cho biết: “Tôi ngạc nhiên rằng chỉ số văn hóa của tôi là thấp nhất. Tôi hiếm khi có những hoạt động liên quan đến nuôi dưỡng sự hiểu biết văn hóa của mình như học một điệu nhảy mới hoặc đến thăm một bảo tàng”.

Một nhân viên của TOHE nhận xét: “Sơ đồ cho tôi thấy rằng chỉ số mạnh nhất của tôi là giáo dục. Tôi đang học rất nhiều kiến ​​thức mỗi ngày và tôi rất vui vì điều đó.”

Một hoạt động khác giúp học viên kết nối với chính họ, với những người khác và với thiên nhiên là Đi bộ đối thoại và Đi bộ một mình - các công cụ được đưa ra qua lý thuyết U. Để chuẩn bị cho hoạt động này, họ đã ghi lại câu trả lời của mình cho 13 câu hỏi liên quan đến những thách thức, sự thất vọng, năng lượng, sự kháng cự bên trong bản thân,... của mình.

Trong bài Đi bộ đối thoại, mỗi người tham gia tìm một đối tác để đi dạo tự do trong không gian văn hoá với nhau và thay phiên nhau chia sẻ câu trả lời. Cặp đôi sẽ thực hành lắng nghe sâu lời nói của bạn mình và chia sẻ câu chuyện của riêng họ một cách trung thực và can đảm. 

Trong bài Đi bộ một mình, các học viên chia thành các hướng khác nhau để thoải mái suy tư và chiêm nghiệm bản thân. Một quản lý nhân sự của một trường quốc tế tại Hà Nội nhận xét: “Tôi ngồi trên đỉnh đồi, nơi tôi có một cái nhìn tỉ mỉ về mọi thứ bên dưới. Nó, theo một cách nào đó, có liên quan đến vị trí của tôi là một người quản lý nhân sự, mà ở đó tôi cần phải nhận thức được mọi thứ diễn ra như thế nào trong một bức tranh lớn với một tấm lòng và tâm trí cởi mở ”.

Phản chiếu của GNH trong phạm vi tổ chức

Vào ngày cuối cùng, các học viên tập hợp theo nhóm và bắt đầu lên kế hoạch làm thế nào để đưa GNH vào tổ chức của họ. Một vài tổ chức may mắn với sự có mặt của đủ cả nhóm. Trong cuộc thảo luận nhóm này, họ đã suy ngẫm và động não để cùng nhau đưa ra một kế hoạch GNH phù hợp.

1. Một công ty du lịch: Mục tiêu của họ là mang đến nhận thức về bảo tồn môi trường cho nhân viên bằng cách thực hiện các hành động như ngăn chặn vỏ chai sử dụng lần đầu, cấm túi nilon, hướng đến lối sống không lãng phí và sử dụng các sản phẩm hữu cơ.

2. Một công ty khác: “Chúng tôi muốn tăng cường kết nối giữa nhân viên trong và ngoài nước để họ học cách đánh giá cao sự khác biệt và nắm bắt chúng như một thế mạnh hơn là giữ khoảng cách với nhau”, Người sáng lập cho biết.

3. TOHE, một công ty nghệ thuật với một nhóm nhân viên sáng tạo trẻ trung, đã trình bày một số ý tưởng đầy cảm hứng về cách tăng cường sức khoẻ tâm lý của nhân viên như thiền trà hàng tuần, tặng nhân viên vé miễn phí đến các buổi hòa nhạc, câu lạc bộ thiền, vòng tròn chia sẻ thứ Hai và ngày yên lặng.                   

Không quan trọng là mỗi tổ chức bắt đầu hoạt động từ lĩnh vực nào, những người tham gia đã đặt hạnh phúc và sức khoẻ thân tâm của cộng đồng và khách hàng của họ là ưu tiên. Điều này cho thấy sự thay đổi ở quy mô tổ chức là có thể thực hiện được nếu nhóm người thực hiện có cùng tầm nhìn và giá trị. Nói cách khác, có thể nếu được dẫn dắt bởi một cộng đồng nhạy bén và tràn đầy nghị lực và tình yêu cuộc sống.

"Tôi muốn nuôi dưỡng hạt giống của ..."

Chúng tôi đã kết thúc khoá học theo một cách rất đơn giản, bằng một yêu cầu cuối cùng: "Bạn muốn nuôi dưỡng hạt giống nào?"

Mỗi người lần lượt nói câu trả lời của mình. Những hạt giống của từ bi, kiên nhẫn, hạnh phúc, chấp nhận,.. đã được gọi tên trong không khí nhẹ nhàng, hạnh phúc. “Cùng nhau chúng ta có thể nuôi dưỡng tất cả hạt giống của mình để phát triển thành một khu vườn xinh đẹp.”, TS. Thọ nói.

Mọi người đều mỉm cười. Đó là một kết thúc trọn vẹn mọi hoạt động và chiêm nghiệm trong khóa học. 

Nhóm ELI xin bày tỏ lòng biết ơn đến đối tác TOHE của chúng tôi, anh Bình và đến những người bạn thân yêu đã chuẩn bị cùng chúng tôi và cảm ơn tất cả các học viên đã cùng nhau tạo ra không gian này!