NÉT CỌ CHỮA LÀNH

LÊ XUÂN LÃM

 

Ngày bé, Lãm chậm hơn các em bình thường, em học 3 năm lớp 1 trước khi vào học lớp chuyên biệt ở trường tiểu học Thuận Thành, Lãm biết đọc, viết và đếm, nhất là đếm tiền. Trong độ tuổi này, Lãm là một đứa trẻ rất hoang nghịch và có những hành vi hỗn xược, hay lấy tiền của cô giáo cũng như đồ dùng học tập của các bạn. Khả năng, tập trung của em rất kém, em nói tục, nói dối thường xuyên như một thói quen đã được hình thành từ rất sớm.

Sau đó, Lãm đến với Tịnh Trúc Gia. Lãm có sở thích hát, và Lãm hát rất hay, sinh hoạt nội trú để nuôi dưỡng em. Công việc làm xưởng sơn mài nhằm mục đích phát triển đời sống tình cảm trong em và giúp em hoà nhập bằng cách làm việc với nghệ thuật.

Đến nay, Lãm đã học và làm việc tại xưởng được hơn 6 năm, sự tiến bộ của Lãm cũng được nhìn nhận qua nét vẽ của mình, Lãm có sự mạnh dạn và tự tin hơn, dám nghĩ và dám làm điều mà hầu như những người làm nghệ thuật đều rất cần để gửi gắm trong từng tác phẩm của mình.

Tuy nhiên, từ ngày đầu làm việc trong xưởng cũng không hề dễ dàng gì, Lãm phải học cách nhận biết các vật tư, đọc và viết được tên những vật dụng cần thiết trong xưởng (màu, giấy mài, dao rọc giấy, vóc, tranh...) và cũng chưa tự lập trong công việc được, dần dần Lãm học cách vẽ, phối màu và lên tranh...

Với sự hiểu biết trong những tác phẩm, Lãm thể hiện thêm sự phong phú trong đề tài của mình: bức tranh về con người, phong cảnh, hoa, và chủ đề đặc biệt yêu thích khi Lãm hoạ về những con vật, trong đó hình tượng con trâu gắn liền với nông dân Việt Nam được Lãm đưa vào tác phẩm với rất nhiều lần.

Mỗi một tác phẩm sơn mài hoàn thiện, cần qua nhiều công đoạn. công đoạn đầu tiên là phải phác thảo tác phẩm của mình trên giấy trước. Để hoàn thành một bức tranh sơn mài về “Trâu”, Lãm vẽ phác thảo rất nhiều lần, dù mỗi chú trâu phác thảo chỉ khác nhau chút ít. Đầu năm 2016, Lãm đã hoàn thành bức tranh sơn mài có kích thước 120x120cm cũng với đề tài Con Trâu. Đây là bức tranh lớn thứ hai của Lãm. Lãm nói: “ Em rất thích thể hiện những bức tranh lớn, vì với những bức tranh nhỏ em thấy vẽ rất khó. Khi vẽ tranh lớn thì vẽ rất khoẻ và dễ vẽ ”.          

Thầy Long, người theo sát từng bước phát triển của Lãm thay bạn giải thích: “ Khi vẽ lên những tác phẩm nhỏ thì Lãm thường mắc lỗi là vẽ hình tượng trung tâm lớn hơn rất nhiều so với kích thước của tranh. Thế nên, khi vẽ tác phẩm có kích thước nhỏ, Lãm phải chỉnh sửa rất nhiều lần mới hoàn thiện tác phẩm của mình”. 

Tịnh Trúc Gia chỉ cách trung tâm thành phố Huế 15 phút đi xe máy, và quanh TTG là vùng đồi Thuỷ Xuân, gần đó có cánh đồng Bàu Vá, nơi những cánh đồng vào mùa lúa chín mọi người thường xum vầy và cùng nhau thu hoạch, người gánh lúa, người người mang rơm về nhà.

Thầy cô và các bạn ở xưởng vườn thường ra cánh đồng mỗi mùa thu hoạch để mang rơm về khu vườn biodynamic xinh đẹp của mình. Công việc lấy rơm là một công việc khá nặng, và cần sự giúp đỡ của những bạn thực sự khoẻ, Lãm tuy làm việc ở xưởng Sơn Mài, nhưng mỗi dịp như vậy Lãm cũng sẵn sàng được góp sức tại vườn. Công việc ấy cũng tạo cảm hứng cho Lãm được thể hiện bức tranh về “Đồng Ruộng” nơi những cánh đồng lúa chín, xa xa có ngôi nhà và tất nhiên không thể thiếu đi hình ảnh “Trâu Việt Nam”. Tranh của lãm xuất phát từ những cái nhìn từ hình ảnh rất thân quen, đơn sơ và mộc mạc của đồng lúa.

 Việc tham gia hỗ trợ mọi người cũng giúp Lãm có sự đổi mới, giữ nguồn cảm hứng trong việc sáng tác tranh, và quan trọng nhất giúp bạn có sự kết nối chung với thầy cô và các bạn ngoài xưởng Sơn Mài.

Làm việc với từng nét vẽ cũng giúp Lãm phát triển rất nhiều về cách nhìn nhận một sự vật, sự việc. Làm tranh cũng giúp Lãm tự tin hơn, thể hiện chính mình. Tranh của Lãm hồn nhiên, chân thật như chính con người bạn. Cách bạn thể hiện cảm xúc trong tranh, cũng nói lên được cảm xúc của bạn trong đời sống hằng ngày ở TTG và ở gia đình. 

Lãm sinh ra và lớn lên trong một gia đình có nhiều khó khăn, ba Lãm làm nghề đạp xích lô, còn mẹ Lãm có quán nước nhỏ tại công viên Nghinh Lương Đình – Tp.Huế, nơi gắn liền với hình ảnh những con đò và dòng Hương Giang thơ mộng, nơi những công trình cổ kính như Phu Vân Lâu, Ngọ Môn là những đề tài đậm bản sắc của Huế.

Mỗi cuối tuần, sau khi rời TTG Lãm thường đạp xe về nhà. Trên đường về, Lãm sẽ ghé quán nước để phụ giúp mẹ. Lãm rất tự hào chia sẻ với thầy cô và các bạn mỗi tối thứ năm về tình yêu dành cho mẹ, về cảm giác hạnh phúc khi được giúp mẹ bán hàng mỗi khi quán đông khách. Chính khung cảnh trước quán nước mang lại cho Lãm cảm hứng vẽ những bức tranh phố phường.  

Lần đầu tiên, Lãm được vẽ tác phẩm tranh sơn mài cỡ lớn, đó là bức tranh về những hàng cây, con đò trên dòng sông Hương, như lời Lãm tả: “Đây là những hàng cây Xà Cừ, là những cây cổ thụ trong công viên Nghinh Lương Đình với hàng trăm năm tuổi, còn đây là dòng sông Hương và con đò, em rất thích những hình ảnh này”.

Hai tác phẩm “Nhà Ven Sông” Lãm vẽ vào mùa thu 2015. Khi vẽ phác thảo đầu tiên lên giấy, Lãm nói với thầy Long: “Những hình ảnh về ngôi nhà trong tranh là những ngôi nhà dọc bờ sông Hương, trong đó có có toà nhà lớn đó là  Uỷ Ban Nhân Dân Tỉnh T.T.Huế, năm bên kia bờ mà ngày nào Lãm cũng nhìn thấy khi phụ mẹ bán nước ở công viên” rồi cười hỏi: “Lãm vẽ có đẹp không thầy?” để nhận được lời khen chân thành từ người giáo viên đã đồng hành cùng bạn.